Prvi put od nezavisnosti, u tročlanom Predsjedništvu Bosne i Hercegovine (BiH) biće dvije žene – Željka Cvijanović i Darijana Filipović, pokazuju preliminarni rezultati Opštih izbora 4. oktobra.

Na državnom nivou vode Stranka demokratske akcije, Hrvatska demokratska stranka BiH i Savez nezavisnih socijaldemokrata.

U entitetu Republici Srpskoj (RS) najviše glasova je osvojio Savez nezavisnih socijaldemokrata (SNSD) Milorada Dodika, dok je u Federaciji BiH izvjesna pobjeda Stranke demokratske akcije Bakira Izetbegovića.

„Ovo je rezultat sličan onome prije 20 godina. Zahvaljujemo se svim ljudima koji su bili uz nas.

„Nemojte da nas neko pita za promjenu političkih stavova. Ovo je zavjet koji smo dali narodu, i idemo dalje za dobrobit našeg naroda“, rekao je Dodik, kome je zabranjeno da obavlja funkciju predsjednika RS i obavljanje određenih dužnosti, ali je i dalje lider SNSD i nastavio aktivno da učestvuje u političkom životu i kampanjama.

Na osnovu 95 odsto prebrojanih glasova, Centralna izborna komisija je, zahvaljujući novim izbornim tehnologijama, sat vremena posle zatvaranja birališta objavila preliminarne rezultate.

Tri člana Predsjedništva, predsjednika i potpredsjednika Republike Srpske, poslanike u 10 kantonalnih, dve entitetske i državnoj skupštini – sve su to birali na Opštim izborima glasači u Bosni i Hercegovini 4. oktobra.

Više od tri miliona birača su imali pravo glasa na izborima.

Glasalo je oko 42 odsto birača, a izlaznost je manja u odnosu na pre četiri godine, saopštio je CIK.

Bosna i Hercegovina ima dva entiteta – Republiku Srpsku i Federaciju BiH, koja je podijeljena na 10 kantona.

Jovan Kalaba, predsednik Centralne izborne komisije, pozitivno je ocijenio izborni dan.

Ključna stvar je da se nije odustajalo od izbornih tehnologija, iako je na 17 odsto bilo privremenog zaustavljanja skenera, rekao je Hasan Kamenjaković iz Koalicije za fer i poštene izbore „Pod lupom“.

„Građani BiH imaju pravo na izbore u kojima će njihov glas biti potpuno zaštićen, zato ovaj dan treba posmatrati kao početak nove ere u kojoj ćemo imati izbore bez krađa i prevara“, zaključio je.

Dario Jovanović iz koalicije je izbore nazvao istorijskim zbog novih tehnologija „koje su uspešno radile na 99, 5 odsto mjesta“.

„Imali smo najslobodnije i najpoštenije izbore do sada čije rezultate, kako vidimo, niko ne dovodi u pitanje“, rekao je.

Nove tehnologije su smanjile mogućnost manipulacije biračkim spiskom, rekli su iz nevladine organizacije Pod lupom.

Ko su novi članovi Predsedništva BiH

Denis Bećirović iz redova bošnjačkog, Darijana Filipović hrvatskog i Željka Cvijanović iz srpskog naroda, pokazuju preliminarni rezultati Centralne izborne komisije, na osnovu 95 odsto prebrojanih glasova.

Bošnjački i hrvatski član Predsedništva biraju se u Federaciji BiH, a srpski u RS.

Bećirović, kandidat Socijaldemokratske partije, osvojio je drugi uzastopni mandat kao i Cvijanović, dok je Darijana Filipović iz Hrvatske demokratske zajednice BiH prvi put članica kolektivnog šefa države.

Bećirović je drugi put pobijedio Bakira Izetbegovića iz Stranke demokratske akcije.

Slaven Kovačević iz Demokratske fronte nije uspeo da osvoji dovoljan broj glasova da nasledi Željka Komšića, koji je bio u dva uzastopna mandata član Predsjedništva iz redova hrvatskog naroda.

Komšić nije osvojio mandat za poslanika u državnom parlamentu, što je jedno od iznenađenja izbora.

Ubjedljiva pobeda Dodikovog SNSD-a u Republici Srpskoj

Savo Minić, kandidat Dodikovog Saveza nezavisnih socijaldemokrata (SNSD) za predsednika RS, prema osvojio je 202.245 glasova i ubjedljivo vodi ispred Branka Blanuše, prema preliminarnim rezultatima.

SNSD je osvojio i najviše glasova za poslanike u Skupštini RS-a, 38,93 odsto, a iza njih su Pokret sigurna Srpska aktuelnog gradonačelnika Draška Stanivukovića sa 14,19, SDS 12,27 odsto, te druge stranke.

„Da nije bilo veličanstvene pobjede (američkog) predsjednika Donalda Trampa, koji je sklonio omraženu strukturu Džozefa Bajdena, zbog koje bismo vjerovatno bili politički mrtvaci, zahvaljujući novom ambijentu mi smo politički pobjednici.

„Zahvaljujem se i predsjedniku Rusije Vladimiru Putinu koji nas je primio i poželio uspjeh na izborima, to nam je bilo važno“, rekao je Dodik posle izbora.

Predsjedniku najveće stranke u Republici Srpskoj zabranjeno je obavljanje javne funkcije u narednih šest godina, što ga nije spriječilo da se pojavi na svim bilbordima i mitinzima SNSD.

Otkako je skinut sa liste američkih sankcija Dodik često odlazi u Vašington i sreće se sa zvaničnicima SAD, održava bliske odnose sa izraelskim vlastima, kao i sa Moskvom.

Njegov sin, Igor Dodik, osvojio je najveći broj glasova za Narodnu skupštinu Republike Srpske.

Dok su glasači savladavali nove izborne tehnologije, u Opštini Jablanica, izbori su bili u sjenci Dana žalosti, koji je proglasio načelnik Emir Muratović, povodom godišnjice smrti 19 stanovnika u prirodnoj nesreći 2024.

U Federaciji BiH vodi SDA

Na izborima za Zastupnički dom Parlamenta Federacije BiH vodi SDA sa osvojenih 30,54 posto glasova.

Socijaldemokratska partija (SDP) BiH za sada ima 15,36, a HDZ BiH sa koalicijski partnerima 13,69 posto glasova.

Bakir Izetbegović, predsjednik SDA, rekao je da su značajno popravili izborni rezultat u odnosu na prethodne izbore.

„Ovaj put je moj rezultat u odnosu na SDA čak nešto lošiji. SDA je uspješnija od mene“, rekao je, aludirajući na kandidaturu za člana Predsjedništva BiH.

Četvrta je Stranka za BiH (SBiH) sa 9,06 posto glasova, a slede Narod i pravda (NiP) sa 6,54 i Demokratska fronta sa 6,05 glasova.

U Federaciji su glasači birali poslanike Predstavničkog (donjeg) doma entitetskog parlamenta i članove skupština deset kantona.

Za razliku od Republike Srpske, u Federaciji BiH se predsjednik i potpredsjednici ne biraju direktno, već ih imenuje parlament tog entiteta.

Glasanje u Beogradu i dijaspori

Pravo glasa u inostranstvu imali su 48.074 državljana BiH, koji su se registrovali na internet stranici Centralne izborne komisije.

Najviše prijava je bilo iz Nemačke, Švajcarske, Austrije i Hrvatske.

Za Opšte izbore 2026. glasanje je obavljeno u 20 diplomatsko-konzularnih predstavništava, među kojima je i Ambasada u Beogradu.

Nekoliko dana prije izbora nije bilo sigurno da će glasanje biti omogućeno, zbog povlačenja osoblja ambasade početkom mjeseca.

Međutim, ambasador Aleksandar Vranješ rekao je da će 51 prijavljeni državljanin BiH moći da glasa u Beogradu 4. oktobra.

Ministar spoljnih poslova Elmedin Konaković povukao je osoblje iz Ambasade u Beogradu i protjerao dvojicu diplomata Srbije iz BiH posle sahrane Ratka Mladića, osuđenog za genocid i druge ratne zločine 1990-ih.

Mladić je sahranjen u Beogradu, uz vojne počasti i prisustvo nekoliko ministara iz Vlade Srbije.

Izvor: BBC

Predsjednik Crne Gore Jakov Milatović kazao je da se na marginama Generalne skupštine Ujedinjenih nacija sreo sa američkim predsjednikom Donaldom Trampom i da ga je tom prilikom pozvao da posjeti Crnu Goru.

„Na marginama Generalne skupštine UN imao sam priliku da se sretnem sa predsjednikom Sjedinjenih Američkih Država Donaldom Trampom. Tom prilikom pozvao sam ga da posjeti Crnu Goru i odigra partiju golfa sa pogledom na jedan od najljepših zaliva u Evropi“, kazao je Milatović.

Milatović je kazao da bi posjeta Trampa imala poseban značaj.

„U junu smo u Crnoj Gori ugostili evropske lidere, koji nijesu krili oduševljenje ljepotama naše zemlje. Posjeta predsjednika Trampa imala bi poseban značaj i bila bi istorijska, jer bi on bio prvi američki predsjednik koji je posjetio Crnu Goru. Vjerujem da bi njegov dolazak bio još jedna prilika da pokažemo ono najbolje što Crna Gora ima, ali i da dodatno osnažimo prijateljstvo i strateško partnerstvo sa Sjedinjenim Američkim Državama“, kazao je Milatović.

Prva banka Crne Gore podnijela je tužbu protiv predsjednika Slobodne Crne Gore Vladislava Dajkovića, kojom pred Osnovnim sudom u Podgorici traži 7.000 eura zbog navodne povrede časti, ugleda i prava ličnosti, saopšteno je iz te partije.

Iz Slobodne Crne Gore ocijenili su da se šest godina nakon promjene vlasti u Crnoj Gori nijesu dogodile suštinske promjene koje su, kako navode, bile očekivane u oblasti pravde i odgovornosti.

„Šest godina nakon 30. avgusta i takozvane smjene režima, crnogorsko društvo se našlo u duboko paradoksalnoj i poražavajućoj situaciji. Umjesto da promjena političke vlasti donese dugo najavljivano suočavanje sa pravdom, glavni akteri višedecenijske pohare državnih resursa ostali su netaknuti, zaštićeni nevidljivim zidovima sistema koji je odbio da se suštinski reformiše“, navodi se u saopštenju.

Iz te partije tvrde da pojedinci i strukture povezane sa bivšom vlašću i dalje raspolažu značajnim finansijskim i institucionalnim uticajem, te da se tužbama pokušavaju obeshrabriti oni koji ih javno kritikuju.

„Koristeći svoju netaknutu finansijsku moć i iskorišćavajući tromost pravosudnih institucija, oni danas pokreću serije tužbi protiv svih ljudi koji su spremni da o tome i dalje govore javno i bez straha. Stvoren je apsurdni društveni ambijent u kojem se oni koji otvoreno ukazuju na korupciju i nedjela kriminalizuju i finansijski iscrpljuju, dok oni koji su oštetili državu nastavljaju da sa pozicije moći diktiraju pravila igre „, saopštili su iz Slobodne Crne Gore.

Povod za tužbu, kako navode, bilo je Dajkovićevo gostovanje na TV Adria, tokom kojeg je govorio o poslovanju Prve banke i njenom vlasništvu.

Iz partije navode da je Dajković tada pitao kako je bilo moguće da se plate zaposlenih u državnim preduzećima godinama isplaćuju preko privatne banke u vlasništvu Aca Đukanovića.

„Kada je u debati pokušano osporavanje te činjenice, Dajković je sasvim opravdano i direktno upitao: ‘Nego ko je vlasnik Prve banke, moja baba Darinka?’ U tužbi Prva banka tvrdi da su im povrijeđeni poslovni ugled i kredibilitet“, navodi se u saopštenju.

Iz Slobodne Crne Gore ocijenili su da se time otvara pitanje granice između zaštite poslovnog ugleda i prava na javnu kritiku.

„Očigledno da u današnjoj Crnoj Gori ugled ruše oni koji ukazuju na istinu koja je svima u Crnoj Gori poznata, a ne oni koji su stvarali monopole i decenijama koristili državne resurse za privatne interese“, tvrde iz te partije.

U saopštenju se navodi i da u tužbi nijesu, prema njihovom mišljenju, obuhvaćena sva pitanja koja je Dajković otvorio u javnosti.

„Sramno je što se u tužbi bježi od odgovora na pitanje šta je sa 30.000 kvadratnih metara, odnosno više desetina ili stotina stanova o kojima je Dajković govorio, dok se isti ti moćnici zbog javnosti procesuiraju za banalnosti poput tri nedozvoljene puške, a suštinski i tajni finansijski tokovi kojima održavaju svoju moć ostaju zaštićeni“, navodi se u saopštenju.

Iz partije su se osvrnuli i na pravne argumente iz tužbe.

„Advokatski tim tužioca se poziva na članove Zakona o obligacionim odnosima i praksu u Strazburu, ali namjerno previđa ključni stav Evropskog suda za ljudska prava: moćne finansijske institucije i politički povezana lica moraju imati drastično veći prag tolerancije na javnu kritiku“, tvrde iz Slobodne Crne Gore.

Poručili su da sudski postupak neće promijeniti njihove javne stavove i najavili da će tokom procesa iznositi tvrdnje o privilegijama i finansijskim tokovima koje povezuju sa bivšom vlašću.

„Politički govor o pitanjima od najvišeg javnog interesa – a to način upravljanja narodnim novcem svakako jeste – uživa punu zaštitu. Poručujemo rukovodstvu Prve banke, Acu Đukanoviću i svim njihovim poslušnicima: bilo kakvi sudski pritisci neće zaustaviti Vladislava Dajkovića i Slobodnu Crnu Goru“, zaključili su oni.