Nakon što je početkom godine Spomen-kompleks „Sloboda“ na brdu Jasikovac iznad Berana, od strane Uprave za zaštitu kulturnih dobara proglašen za kulturno dobro od nacionalnog značaja preduzeti su početni potezi da ova jedinstveno arhitektonsko zdanje bude trajno sačuvana od negativnih uticaja.

To je u izjavi za „Dan“ potvrdila i direktorica Polimskog muzeja Violeta Folić, rekavši da je za te svrhe iz državnog kapitalnog budžeta izdvojeno 300.000 eura.

„Inicijativu za dobijanje statusa kulturnog dobra Uprava za zaštitu kulturnih dobara je uzela u razmatranje još 2013. godine i evo čekali smo punih deset godina da dobijemo to rješenje. Dodjelom statusa kulturnog dobra, država ima pravo i obavezu da vodi dalju brigu o ovom značajnom spomeniku, a sam spomenik je dobio na značaju i vrijednosti. Posebno raduje što je država opredijelila početna sredstva da se uđe u priču koja garantuje održivost ovog izuzetnog spomen kompleksa koji zahvata površinu od 24 hektra. Кao prvo od izdvojenih sredstava krenuće se sa realizacijom konkursa za uređenje pomenutog prostora“, kazala je Folić.

Glavni gradski arhitekta Sonja Vuković, pojasnila je da spomen-kompleks podrazumijeva ne samo spomenik, već i urbanističko rješenje oko spomenika.

„Spomen-kompleks „Sloboda“ ima jedno upečatljivo mjesto u gradu. Spomenik sam po sebi nije jedinica za sebe nego se sastoji iz više urbanističnih elemenata međusobno ukompovanih tako da predstavlja jednu urbanističku cjelinu. Sad slijede zakonski obavezujući postupci. Jedan od prvih postupaka je konkurs za uređenje terena, ne samo spomenika, nego uređenja i zaštite okruženja jer spomenik sam po sebi ne može da živi, on onako, sa onog položaja gleda na čitav grad i sve je to potrebno zaštititi- navela je Vuković, dodajući da su zadnjih nekoliko godina, bez obzira na neke aktivnosti koje su obavaljene na sanaciji, uočena određena degradiranja u rubnim zonama pomenutog spomen“, kompleksa.

Najavila je da će konkurs da objavi Služba državnog arhitekte u saradnji sa Opštinom Berane i Polimskim muzejom i da će vjerovatno trajati do sredine ove godine.

„Objavljivanje konkursa je neki zakonski postupak koji traje od četiri do pet mjeseci. Nakon toga ide izrada glavnog projekta, pa tek onda prave aktivnosti na terenu a uslov svih uslova je da se sve to odradi do kraja godine kako bismo povukli sredstva koja su državnim kapitalnim budžetom namjenski već predviđena za to“, istakla je Vuković.

Jasikovac – simbol borbe za slobodu

Spomenik na Jasikovcu djelo je poznatog arhitekte Bogdana Bogdanovića i predstavlja simbol borbe za oslobođenje koja se vodila u ovom kraju tokom balkanskih, Prvog i Drugog svjetskog rata.

Podignut je u drugoj polovini prošlog vijeka i to je na mjestu gdje su 17. jula 1941. godine italijanski okupatori strijeljali beranske rodoljube.

„Spomen-kompleks na Jasikovcu čine spomenik „Slobode“ visok 18 metara. U obliku je kupe i podsjeća na fišek ili zrno metka. Oko kupe je poređano četrdeset velikih blokova poliranog granita na kojima se nalaze natpisi i ornamenti, uklesano je 250 kvadratnih metara ornamentike i ispisano 10.000 slova, koja govore o istoriji ovog kraja“, podsjetila je Folić.