Sjever Crne Gore godišnje u prosjeku napusti oko 1.200 građana, pokazuju podaci Uprave za statistiku, a negativan migracioni saldo prenio se i u 2024. godinu.

Kako pokazuju podaci iz mjesečnog statističkog pregleda Monstata, u januaru je svaka opština na sjeveru, osim Plužina, gdje se zvanično doselio jedan građanin, imala više odseljavanja nego doseljavanja.

Ukoliko gledamo po gradovima, negativan migracioni saldo na sjeveru bilježe Pljevlja (-6), Bijelo Polje (-5), Mojkovac (-4), Berane, Rožaje (-3), Andrijevica, Gusinje (-2), Kolašin, Šavnik i Žabljak (-1), u Petnjici nije bilo ni doseljavanja ni odseljavanja, dok u Plavu imamo po tri doseljena i odseljena. U Plužinama, koje jedine imaju pozitivan migracioni saldo koji iznosi svega jedan, nije bilo nijednog odseljavanja.

Prema ocjeni Almera Mekića iz organizacije Euromost, koja godinama prati iseljavanja sa sjevera, samo masovni protesti svih u toj crnogorskoj regiji mogu je spasiti od nestanka.

„Predstavnici NVO Euromost su u razgovoru sa predsjednikom Opštine Berane, istog pozvali da pozove sve predsjednike opština sa sjevera, bez obzira ko je iz koje političke partije, da dogovore da svi zajedno sa građanima i civilnim sektorom krenu u spasavanje sjevernog regiona i da je to jedini način da se isti spasi od nestanka. Iako je svaki dan situacija na sjeveru gora i svaki dan odlaze mladi, prirodni priraštaj negativan, umjesto da se radi na spasavanju ovog regiona, iz Podgorice se može čuti samo ko se više druži sa mafijašima, ko je sa kime gdje sjedio i slično“, kaže Mekić.

Mekić smatra da je suvišno više ponavljati podatke o odlasku mladih, o migracijama, o negativnom prirodnom priraštaju, kad smo svi svjedoci tim dešavanjima.

„Danas na političkoj sceni namjerno iz Podgorice i nekih političkih centara zavađaju građane na sjeveru po nacionalnom pitanju, kao da su oni jedni drugima neprijatelji, a mi šaljemo svima poruku, Srbima, Crnogorcima, Bošnjacima i Muslimanima na sjeveru Crne Gore, da su im najveći neprijatelji oni što ih zavađaju, jer vas raseljavaju da bi pretvorili vaša mjesta, crkve, manastire i džamije u nekakve rudnike, da bi vam doveli neki treći narod, a sve radi profita i ličnih interesa. ​Šta ćete sa crkvama, manastirima i džamijama ako ne bude nijedan stanovnik u vašim mjestima, kao što već imate u mnogim mjestima na sjeveru. Zato, svi zajedno i složno u borbu, samo sa jednim ciljem – spasiti sjeverni region od nestanka, zaustaviti migraciju, posebno mladih, u suprotnom neće imati nikoga na naša ognjišta za 30 godina. Danas su nam po broju stanovnika tri opštine već izgubile status opštine. Protesti moraju biti masovni gdje se mora poslati jedna jasna poruka Podgorici, da se spasi sjeverni region od nestanka, da nas drugo ništa ne interesuje“, istakao je Almer Mekić.

Negativan migracioni saldo bilježe i neke opštine u centralnoj regiji, a izdvajaju se Zeta (-13), Nikšić (-10) i Tuzi (-4), dok je pozitivan u Podgorici koja ima 36 stanovnika više, Danilovgrad 16 i Cetinje jednog. Na primorju negativan migracioni saldo je u Herceg Novom (-5), Budvi (-4), Tivtu (-2), a pozitivan u Baru 14 i Ulcinju tri.

Građani odlaze jer nemaju uslove za normalan život

Vuk Iković iz pokreta Preokret navodi da iako živite na 15 minuta vožnje od centra Berana, vi možete otići na posao ili u školu samo svojim vozilom ili pješke jer je javni prevoz ukinut. Tako, kako navodi, roditelji plaćaju stan djeci u centru grada, a porodica se okuplja samo vikendom.

„Drvo kao sirovina se i u tom obliku izvozi, a lokalne drvoprerađivačke radnje su ugašene ili rade sa 10% kapaciteta. Lokalni poljoprivredni proizvođač jer prepušten velikim trgovnskim lancima, jer je država ukinula otkupne centre i prepustila malog proizvođača ucjenama velikih igrača. U isto vrijeme Vlada je omogućila poljoprirednicima sjevera da podignu kredite za svoja gazdinstva ali im nije omogućila plasman proizvoda. Ovo je samo dio detalja kojima je građanin prepušten sam sebi. U ovakvoj situaciji on ide u veći grad, gdje je tržište veće, izbor posla i škola veći. Tako imanja na sjeveru ostaju prazna, a povećava se broj stanova u Podgorici koji nijesu praćeni ni saobraćajnom ni zelenom infrastrukturom, pa život i u glavnom gradu postaje sve više nesnosan, tj. nehuman. Sve se ovo da unaprijediti ako postoji politička volja da se vrati javni prevoz, otkupni centi za prehrambenu industriju i pokrene lokalna drvoprerada. Što se rješenje bude duže odlagalo, to će odliv stanovništva sa sjevera biti veći, a radnog kadra sve manje jer neko ko odluči da napusti ili selo ili grad teško se ponovo vraća“, navodi Iković.

(Dan)