Od polovine 2019. godine povlašćenim proizvođačima električne energije iz državnog budžeta isplaćen je 6,1 milion eura na ime podsticaja, dok je u narednoj godini budžetom planirano da im se isplate dva miliona eura, saopštili iz Ministarstva kapitalnih investicija (MKI), resora koji vodi Mladen Bojanić, piše Dan.

Taj iznos novca izdvojen je za plaćanje stavke OIE1 sa računa za struju, koju od polovine 2019. godine plaća država. Ova stavka se plaća do potrošenih 300 kilovat-sati električne energije. Svaki kilovat-sat preko potrošenih 300 spada u stavku OIE2, koju plaćaju građani i privreda, a koja iznosi skoro jedan cent po kilovat-satu.

Vuk Rajković, Foto: Savo Prelević

Od 2014. godine, kada je počeo sa proizvodnjom prvi povlašćeni proizvođač „Hidroenergija Montenegro“, pa do polovine 2019. godine, podsticaje za povlašćene proizvođače, vlasnike mini-hidroelektrana (mHE) i vjetroelektrana (VE) plaćali su građani i privreda.

Oleg Obradović, Foto: Arhiva „Vijesti“

„Vlada je tokom 2020. godine donijela Odluku o dodjeli budzetskih sredstava za podsticanje proizvodnje električne energije iz obnovljivih izvora i visokoefikasne kogeneracije kojom je, shodno članu 129 stav 1 tačka 14 Zakona o energetici (Službeni list CG, br. 5/16, 51/17 i 82/20), Zakonom o budzetu Crne Gore za 2020. godinu (Službeni list CG, br. 74/19 i 61/20) i čl. 5 i 7 Uredbe o naknadi za podsticanje proizvodnje električne energije iz obnovljivih izvora i visokoefikasne kogeneracije (Službeni list CG, broj: 29/19), iznos od tri miliona eura, koji je opredijeljen za podsticanje proizvodnje električne energije iz obnovljivih izvora i visokoefikasne kogeneracije dodjeljen privrednom društvu „Crnogorski operator tržišta električne energije“ (COTEE).

Tokom 2021. godine, Vlada je donijela dvije odluke o dodjeli budzetskih sredstava za podsticanje proizvodnje električne energije iz obnovljivih izvora i visokoefikasne kogeneracije kojima je ukupan iznos od 3,1 milion eura dodijeljen privrednom društvu „Crnogorski operator tržišta električne energije““, precizirali su iz MKI.

Tokom 2019. godine, kada je Vlada Duška Markovića donijela odluku da se OIE1 plaća iz budžeta, a OIE2 da plaćaju potrošači, nije donošena odluka o dodjeli sredstava za podsticaje iz budzeta povlašćenim proizvođačima.

Tadašnji premijer je kazao da će plaćanje podsticaja iz budzeta finansirati od akciza na ugalj. Iz MKI su nam saopštili da odluka sa koje stavke će se finansirati podsticaji za povlčašćene proizvođače nije donošena.

„Uredbom o naknadi za podsticanje proizvodnje električne energije iz obnovljivih izvora i visokoefikasne kogeneracije propisan je način utvrđivanja potrebnih sredstava koja se prikupljaju iz drugih izvora za podsticanje proizvodnje iz obnovljivih izvora energije i visokoefikasne kogeneracije, na osnovu odluke iz člana 129 stav 1 tačka 14 Zakona o energetici. Uredbom nije prepoznato iz kojih izvora se prikupljaju navedena sredstva“, pojasnili su iz MKI.

Podsticaji za kuma i sina

Povlašćeni proizvođači električne energije su firme uglavnom bliske DPS-u i predsjedniku te partije Milu Đukanoviću.

Prvi povlašćeni proizvođač je „Hidroenergija Montenegro“ u kojoj 40 odsto kapitala ima Oleg Obradović.

Među povlašćenima su firma „Sinerdži“ u kojoj je jedan od akcionara Vuk Rajković, Đukanovićev kum, „BB hidr“, čiji je suvlasnik Blažo Đukanović, sin predsjednika DPS-a i države.

Među povlašćenima je i „Nord enerdži“, firma Vlastimira Golubovića, doskorašnjeg predsjednika Privredne komore, „Igma enerdži“ Igora Mašovića, rođenog brata dugogodišnjeg prvog čovjeka opštine Andrijevica.

Povlašćeni proizvođači su i vlasnici vjetroelektrana „Krnovo“ i „Možura“.

Afera „Možura“ je bila u fokusu javnosti prethodnih godinu dana, ali još uvijek bez ikakvog rezultata. Te vjetroelektrane prvo je trebalo da grade španska „Fers“ i „Čelebić“, da bi kasnije svoj udio prepustili firmama iz Dubaija i Malte.